Türkiye'deki Akarsular ve Genel Özellikleri - Türkiyedeki Akarsular ve Özellikleri Nelerdir ? Türkiyedeki Akarsular - Akarsular ve Özellikleri Nelerdir ?

Eklenti 2295


A'dan Z'ye Türkiye'nin Akarsuları

A

* Ankara Çayı
* Aras Nehri
* Asi Nehri

B

* Botan
* Büyük Menderes Nehri

C

* Ceyhan Nehri

D

* Delice Irmağı
* Dicle Nehri

E

* Ergene Nehri

F

* Fırat

G

* Gediz Nehri
* Göksu (Kilikya)
* Göksu (Seyhan Nehri)

K

* Karpuzlu Çayı
* Körsulu
* Küçük Menderes
* Kızılırmak

M

* Manavgat Nehri
* Mercan Irmağı
* Meriç Nehri
* Murat Nehri

S

* Sakarya Nehri
* Seyhan Nehri

Y

* Yeşilırmak

Z

* Zamantı

Ç

* Çine Çayı
* Çoruh Nehri


Türkiye’nin Akarsuları Genel özellikleri

• Akarsularımızın Boyları Kısadır. (türkiye’nin Bir Yarımada Olması Ve Dağların Uzanış Biçiminden Dolayı)
• Akış Hızları (debileri) Fazladır. (dağların Fazla Olmasından Dolayı)
• Rejimleri (mevsimlere Göre Akımı) Düzensizdir. (karadeniz Bölgesi Akarsuları Hariç)
• Ulaşım Için Elverişli Değildirler. (h-hızlı Aktıkları Ve Düzensiz Rejimli Oldukları Için)
• Enerji üretimi Için Elverişlidirler.

Başlıca Akarsularımız
Karadeniz’e Dökülenler: Sakarya, Kızılırmak, Yeşilırmak, çoruh
Marmara’ya Dökülenler: Susurluk
Ege’ye Dökülenler: Meriç, Bakırçay, Gediz, Küçük ve Büyük Menderes
Akdeniz’e Dökülenler: Aksu, Göksu, Seyhan, Ceyhan, Asi
Dışarıya Dökülenler: Fırat, Dicle (Basra Körfezi), Kura, Aras (Hazar Denizi), Çoruh (Gürcistan), Karadeniz
Dışarıdan Gelenler: Asi (Suriye), Akdeniz , Meriç (Bulgaristan), Ege

Akarsu Havzalarımız
Akarsularımızın çoğunun Havzası Açıktır. Sularını Denize Ulaştıramayan Kapalı Havzalarımızda Vardır. Bunlar;
Konya Ovası, Tuz Gölü, Van Gölü, Akşehir-eber Gölleri Ve Göller Yöresidir.

Akarsularımızın Rejimleri
Akarsu Rejimi, Akarsuyun Yıl Içinde Gösterdiği Akım Grafiği Ve Akarsuyun Beslenme şeklini Ifade Eder. Her Mevsim Birbirine Yakın Akım Gösteren Akarsuların Rejimi Düzenli Rejim, Kurak Dönemlerdi Olan Ve Suları Azalan Yada Kuruyan Akarsuların Rejimine Düzensiz Rejimli Akarsular Denir.

Akarsular Yağmur, Kaynak, Kar Ve Buzul Sularıyla Bazıları Da Göl Sularıyla Beslenirler. Akarsu, Bunlardan Biriyle Besleniyorsa Sade Rejimli, Birkaçı Ile Besleniyorsa Karma Rejimli Akarsu Denir.

A) Yağmur Sularıyla Beslenenler: Genellikler Yazın Kururlar. Yağmurun Fazla Olduğu Aylarda Canlanırlar.
• Ege, Akdeniz Ve Iç Anadolu Akarsuları.

B) Kar Ve Buzul Sularıyla Beslenenler: Yüksek Dağlardan Beslenirler. Karların Eridiği Yaz Aylarında Canlanırlar.
• D.karadeniz (bir Kısmı), D.anadolu Akarsuları

C) Kaynak Suları Ile Beslenenler: Genelde Küçük Akarsulardır. Akdeniz Bölgesindeki Karstik Sahalarda Görülür.
• Manavgat çayı

D) Gölden çıkan Akarsular: Bazı Göllerin Yaışlı Dönemlerde Taşan Fazla Sularını Boşaltırlar. (gideğen-gölayağı Denir)
• Beyşehir Gölü à çarşamba Suyu à Konya Ovası, Eğirdir Gölü à Kovada çayı à Kovada Gölü

E) Karma Rejimli Akarsular: Uzun Boylu Akarsulardır, çok çeşitli Beslenme Kaynakları Vardır.
• Fırat, Dicle, Kızılırmak Gibi.

TÜRKİYE'DE Kİ AKARSULARIN GENEL ÖZELLİKLERİ
Türkiye, iklim koşulları ve yer şekillerinin doğal yapısına bağlı olarak sık bir akarsu ağına sahiptir.ancak akarsularımızın uzunlukları fazla değildir.Türkiye'nin bir yarımada oluşu ve dağların genellikle kıyılara paralel sıralar halinde uzanması, uzun akarsuların oluşmaını engellemiştir.Kıyılardaki dağlardan kaynağını alan akrsular, kısa bir yol aldıktan sonra denize ulaşır.En uzun akarsuyumuz olan Kızıl ırmak'ın boyu (İç Anadolu'da genişçe bir kavis çizdiği halde)1355 km'yi ancak bulur.

Akarsularımızın diğer bir özelliği de, taşıdıkları su miktarının az olmasıdır.Türkiye'nin büyük bir bölümünün yarı kurak iklimin etkisinde olması nedeniyle az yağış alması bunun başlıca nedenidir.Akarsularımızın taşıdıkları su miktarı azlığının diğer nedeni de,akarsu havzalarının dar oluşudur.Akarsularımızın boyları kısa,kolları da az olduğundan doğal olarak taşıdıkları su,fazla olmamaktadır.Ancak, yağışsız mevsimi olmayan Doğu Karadeniz bölümünün akarsuları her zaman bol su taşımaktadır.

Akarsularımızın rejimleri düzenli değildir.Türkiye'de yağış rejimin düzensiz oluşu, ilkbahardaki kar erimeleri ve yazın buharlaşmanın fazla olması, akarsularımızın taşıdıkları su miktrının yıl boyunca büyük değişikliklere uğramasının başlıca nedenlerindendir.Akarsularımızın büyük bir kısmında su seviyesinin en yüksek düzeyde olduğu dönem ilkbahara rastlar.

Yatakların eğiminin yazla oluşu, akarsularımızın bir diğer özelliğidir.Bu nedenle akış hızları, dolayısı ile erozyonu hızlandırıcı etkileri fazladır. Bol alüvyon taşır ve denizlere döktükleri yerlerde deltalar oluştururlar.Türkiye'deki akarsuların genellikle denge profilini almamış olmaları, Türkiyenin son jeolojik dönemde şekillenmiş olmasından, başka bir değişle "genç arazi" yapısından kaynaklanmaktadır.Akarsularımzın hidroelektrik enrji üretimine çokelverişli olmaları da dar ve derin vadiler oluşturmalarının bir sonucudur.Bu nedenle ülkemizde çok sayıda baraj yapılmış ve hidroelektrik santirali kurulmuştur.

Akarsularımızın çoğu dağlık kesimlerden inmektedir.Taşıdıkları kum ve çakıllarla yataklarını doldurdukları için denize yakın kısımlarında bile ulaşıma elverişli değildir. Yalnızca Kocaırmak, kıyıdan 7 km iç kısma kadar ulaşıma olanak verir.

Akarsularımızın, balıkçılık yönünden önemli bir potansiyele sahip olduğu söylene*bilir. Yeşilırmak, Kızılırmak ve Sakarya ağızlarında avlanan mersin balıklandın yumur*talarından havyar elde edilir. Van Gölü'ne dökülen akarsuların ağızlarında da inci kefali denilen balık türü bolca avlanmaktadır. Diğer akarsularımızda da kefal, sazan, ala*balık, yayın vb. balık türleri bulunmaktadır