+ Konu Cevaplama Paneli
Gösterilen sonuçlar: 1 ile 2 ve 2


  1. #1
    Kayıtsız Üye Guest
    Post
    SPONSORLU BAĞLANTILAR
    12 levha kanunları maddeleri nelerdir ?
    Googlede aradım ama bulamadım. Yardım ederseniz sevinirim.


    SPONSORLU BAĞLANTILAR

  2. #2
    e&e
    e&e isimli Üye şimdilik offline konumundadır Administrator
    Üyelik tarihi
    May 2009
    Mesajlar
    8.163
    Standart
    Oniki Levha Kanunu Nedir? 12 Levha Kanunlarının Maddeleri Nelerdir ?

    Oniki Levha Kanunu MÖ 5 yüzyılın ortalarında MÖ 451- 449 yılları arasında Roma’da sınıf çatışması sonucu ortaya çıkmış ve sınıflar arasında uzlaşma sağlamak amacıyla hazırlanmış bir kanundur O zamanda geçerli olacak hukukun tümünü kapsayacak biçimde hazırlanan Oniki Levha Kanunu Roma’nın daha sonraki hukuki gelişimine de temel olmuştur

    Neden Oniki Levha Kanunu?
    Bu kanuna forum meydanında on iki bronz levha üstünde toplandığından “Oniki Levha Kanunu” adı verilmişti

    Oluşumu ve Tarihi
    Bu kanun Roma’nın Cumhuriyet Döneminin başında güçleri alabildiğine artan soylular sınıfı ile halk arasındaki toplumsal ve siyasal çatışmanın ve bunun yol açtığı sınıf kavgalarının halk tarafından kazanılmış sonuçlarından biridir Bu çatışma ve kavgalar halkın toplumsal ekonomik siyasal ve hukuki alanlarda soylular sınıfıyla eş duruma gelmeyi istemesinden ortaya çıkmıştır Hukuk söz konusu sınıf kavgalarının en önemli alanlarından biri oldu çünkü cumhuriyetin kuruluş yıllarında tüm hukuk hayatına soylular sınıfı egemendi Devletin başında bulunan büyük memurlar hep soylular sınıfındandı Hukuk bilimi de gene yanlız soylular sınıfı arasından seçilmiş olan rahiplerin tekelindeydi Böylece hukuk bu çağda örf ve adet hukuku olarak yani yazılı olarak saptanmış kesin ve belirli kurallardan oluşmadığı gibi bu hukukun uygulanması da tek bir sınıfın tekelinde bulunduğundan halka kapalı ve gizli idi Bu durumda ise halkın soylu sınıfının aaafi davranışlarına uğrasına yol açıyordu Bu nedenle Oniki Levha Kanunu halkın hukukun yazılı olarak saptanması herkes için erişilebilir ve bilinebilir kılınması isteğiyle ortaya çıktı Uzun mücadeleler sonunda MÖ 451 yılında kurulan özel bir hükümet tarafından hazırlanan ve on levha üzerine yazılan kanuna MÖ 449 yılında 2 levha daha eklendi Böylece ‘Oniki Levha Kanunu’ adını alan kanun ana iki önemli amacın ürünüdür:
    1 Siyasal amaç:: Olanaklar elverdiği oranda halk ile soylular sınıfı arasında hukuk eşitliğini sağlamak ve tüm yurttaşları yönetici sınıfının aaafi davranışlarından kurtarıp eş hukuk kurallarına bağlı kılmak
    2 Hukuki amaç: Örf ve adet hukukunu toplayıp yazılı olarak saptamak ve böylece hukuk konusundaki belirsizliği ve gizliliği ortadan kaldırmak
    Bu bakımdan Oniki Levha Kanunu bir yenilik getirmekten çok eskiden beri geçerli olan örf ve adet hukukunun yazılı olarak saptanması yoluyla yürülükte olan hukuku herkes için açık kesin ve anlaşılabilir duruma getirmek düşüncesiyle hazırlanmıştır Bu büyük Roma kanununun tam metni Galyalılar’ın istilası sırasında tahrip edildiğinden çağımıza kadar gelememiştir Ancak Romalı hukukçuların ve yazarların eserlerinde rastlanan bu kanunla ilgili bölümler toplanarak söz konusu kanunun niteliği ve kapsamı hakkında biraz bilgi edinmek mümkün olmuştur

    Kanunun İçeriği
    Kişisel öç alma yasaklanmış suçluları devletin cezalandıracağı kabul edilmişti Dişe diş göze göz diyebileceğimiz kısas usulü ancak tarafların anlaşamaması halinde geçerli kılınmıştır Eğer bir kimse diğerinin bir organını kullanılamaz hale getirmişse mesela bacağını kırmış veya gözünü kör etmişse bu hukuka aykırı bir eylemdir Buna kısas uygulanır Kısas zarar görenin öç alma duygusunu karşılar ama bu emredici değildir Taraflar belli bir bedel konusunda anlaşabilirler fakat anlaşamazlarsa bu fiile maruz kalan aynen karşılık verebilir
    El veya sopa ile kemik kırılmışsa zarar gören hür bir kimse ise 300 köle ise 150 roma parası (as) ödenirdi Diğer bütün hallerde yani hukuka aykırı diğer fiillerde ceza 25 roma parası idi
    Yalan yere tanıklık ve hakimin rüşvet alması durumu için ağır cezalar öngörülmüştür
    Vatana ihanet ölümle cezalandırılıyordu Oniki Levha Kanunu’nda yangın çıkarmaya ilişkin hükümler vardı ancak MÖ V yüzyılda bile kasten veya ihmal ile yakma arasında fark gözetilmişti Böyle bir ayırım kasıtla ve ihmal ile adam öldürme arasında da yapılmıştı
    Kanun hırsızlık hakkında ayrıntılı hükümler getirmişti Suçüstü hırsızlık ile suçüstü olmayan hırsızlık arasında fark vardı: Suçüstü veya gece hırsızlık yaparken yakalanan veya kendini silahla savunan hırsızın öldürülmesi caizdi ancak malı çalınmak istenen kimsenin bağırarak halkı haberdar etmesi gerekirdi Buna karşı suçüstü olmayan hırsızlık daha hafif cezaya tabi tutulmuştu hırsız çaldığı malın değerinin iki katını ödemekle yükümlüydü
    Kamu adına takip edilen suçlar arasında sihir ve büyücülük de sayılmıştır Başkalarının sağlığını ve hayatını kötü etkileyecek sihir ve büyü başkasına ait ürünün kötü olması için edilen dualar ölümle cezalandırılıyordu
    Miras hukukunda mirasçı bırakmadan ölen kimsenin kanuni mirasçılığı düzenlenmiş bu durumda mirasın akrabalık yönünden en yakın mirasçıya böyle birisi yoksa devlete kalacağı hükmü konmuştur Bunun yanında kişinin henüz hayattayken vasiyetnameyle mallarına mirasçı olacak kişi veya kişiler tayin edilebileceği belirtilmiştir
    12 Levha Kanununda toplum sağlığı ve ahlakı ile ilgili hükümler bulunmaktaydı Ölülerin gömülmesi için lüks sayılabilecek harcamalar yapılması ve ölülerin şehir içine gömülmesi ve yakılması yasaklanmıştı Mezara altın da konulamazdı

    Önemi
    Hukukun uygulanmasında soylular sınıfına mensup olan rahiplerin tekelinin kırılması Oniki Levha Kanunu’nun çıkarılmasından ancak bir buçuk yüzyıl sonra sağlanabildi Böylece hukuk bilimi rahiplerinden tekelinden kurtulmuş ve laik bir nitelik kazanmıştır Oniki Levha kanunlarında modern Avrupa medeniyetinin üç temel düşüncesi yer almaktaydı:
    1 Kişisel mülkiyet
    2 Vasiyet
    3 Kişisel Hak
    Ayrıca Oniki Levha Kanunu ile kişiler arasında eşitliğin sağlanmasına hürriyetin kayırılmasına fertlere hukuki muhtariyet verilmesine bilhassa dikkat edilmiştir Ceza hukuku bakımından bile cemiyetin sınıfları arasında fark gözetilmemektedir Oniki Levha Kanunu eski hukukun bilinmesi bakımından faydalı bir kaynaktır Elimizde bulunan kaidelere bakarak o devirde yaşanan hayat tarzlarını adetlerini ve zihniyetlerini tahmin etmek mümkün olmaktadır Ayrıca çok muhafazakar olan Romalılar nezdinde o devirde yürürlükte olan ana kaideler çok sonraki asırlara kadar az çok değişikliklere rağmen esas sistemi itibariyle baki kalmış olduklarından klasik devrin kurumların açıklanması bakımından da faydalı olmaktadırlar

    Sonuç
    12 Levha Kanunu bir sınıf çatışması sonucu ortaya çıkmış sınıflar arasında uzlaşma sağlamak amacıyla hazırlanmıştır Kanunun bazı hükümleri ise tamamen reform gayesiyle getirilmiştir Kanun önünde hiç kimseye ayrıcalık tanınamayacağı zengin bir kişinin kefilinini yine zengin bir kişi olması gerektiği gibi hükümler bu niteliktedir Bu kanunla halk aaafi davranışlara karşı belli bir ölçüde de olsa güvenceye kavuşmuştur 12 Levha Kanununun birçok hükmü zamanla değiştiği halde kanun hiçbir zaman açıkça yürürlükten kaldırılmamıştır Roma anlayışına uygun olarak yeni hükümler eski hükümlerin yanında uygulamaya girmişti

    Kaynaklar
    Meydan Larousse 1972 Cilt 9
    Ziya Umur Roma Hukuk İstanbul 1982
    Özcan Karadeniz-Çelebican Roma Hukuku 4 Bası Ankara 1986
    Belgin Erdoğmuş-Bülent Tahiroğlu Roma Hukuku Dersleri İstanbul 2000
    Ziya Umur Roma Hukuku Lügatı İstanbul 1983
    Belgin Erdolmuş Roma Hukuku İstanbul 1992


    SPONSORLU BAĞLANTILAR